Deelnemers 44e Strontrace meren aan in Oude Wetering

Op maandag 23 oktober start in Workum de Strontrace, een bijzondere zeilwedstrijd voor traditionele platbodems. De zeilende vrachtschepen varen naar Warmond, waarbij zij alleen gebruik mogen maken van de wind en van menskracht. Nieuw element in de wedstrijd is dat de schepen dit jaar even afmeren in Oude Wetering. Daar ontvangen zij een lokaal streekproduct (een pot Veense augurken) als symbolische retourvracht naar Friesland.

Wat is de Strontrace?

In het begin van de vorige eeuw vervoerden zon 150 tjalken en klippers van 100  tot 160 ton koemest (stront) van de Friese Zuidwesthoek naar de geestgronden achter de duinen bij Warmond en Hillegom. De snelste zeilers konden als eerste weer een nieuwe reis aanvangen en daardoor meer verdienen. Dit historische gegeven is in 1974 door Reid de Jong uit Workum opgepakt met het organiseren van de Strontrace. Hij wilde hiermee de oude schipperstechnieken behouden voor het nageslacht. Vandaar dat bij deze zeilwedstrijd voor traditionele platbodems het gebruik van de motor niet is toegestaan. De schepen, die starten in Workum, moeten verplicht door de sluis bij Lelystad en Enkhuizen en moeten verplicht Amsterdam en Haarlem passeren. De volgorde waarin dit gebeurt staat vrij. Keerpunt is Park Groot Leerust in Warmond, waar de schepen hun symbolische vracht moeten lossen. Na een uur verplichte rust, vertrekken de schepen weer.

Oude tijden herleven in Oude Wetering

Voor de editie van 2017 is een tussenstop in Oude Wetering toegevoegd aan de wedstrijd. Er is gekozen voor Oude Wetering omdat daar redelijk veel ruimte is om te manoeuvreren. Maar ook omdat het gebied rond Oude Wetering een rijke scheepvaarthistorie kent. Zo was – in de tijd dat de Haarlemmermeer nog een meer was – Oude Wetering bij slecht weer een belangrijke schuilhaven voor de zeilende vrachtschepen die naar Haarlem, Leiden en Amsterdam voeren. Later werd de Wetering een belangrijke scheepvaartkanaal met een groot aantal scheepswerven, zeilmakerijen, schipperscafs en bevoorradingswinkels. Rond 1925 begon er een vaste motorbootdienst op het traject Roelofarendsveen – Amsterdam – Rotterdam. De vracht bestond hoofdzakelijk uit groenten en fruit van de Veense veiling en de inleggerijproducten van lokale bedrijven. Kortom, een scheepvaarthistorisch interessant gebied, waar de zeilschepen van de Strontrace 42 jaar achter elkaar zijn langsgevaren.

Daar komt dus nu verandering in: de schippers en hun bemanningen zoeken een geschikte plek om aan te meren, laten het zeil zakken en gaan zonder de motor te starten voor de wal. Een spektakulair gezicht, zeker als je bedenkt dat het grootste schip, de klipper Willem Jacob, een lengte heeft van 33 meter over alles en een waterverplaatsing van 80 m3. Langs de kade krijgen schepen een pot Veense augurken mee, die zij als retourvracht meenemen naar Friesland.

Volg de schepen

Hoe laat de deelnemende schepen bij Oude Wetering zullen arriveren, is van te voren niet precies in te schatten. Dat hangt af van de windrichting en de windkracht: die bepalen de tactiek van de schippers en hun bemanningen. Eerst over Enkhuizen, of toch de langere weg via Lelystad? En eenmaal in Amsterdam aangekomen, kies je dan voor Haarlem op de heenreis of voor Amsterdam. Gelukkig is de Strontrace aangepast aan de moderne tijd: elk schip heeft een transponder aan boord waardoor het mogelijk is om de positie van de schepen via internet van minuut tot minuut te kunnen volgen.